نشست علمی سالانه Aerospace Medicine Association (AsMA) از 17 تا 21 مه 2026 در دنور برگزار شد و با شعار «Boundless Frontiers – Relentless Progress» میزبان پژوهشگران، پزشکان، متخصصان هوافضا و کارکنان حوزه هوانوردی بود. این رویداد طی پنج روز شامل پنل‌ها، کارگاه‌ها، ارائه‌های شفاهی و پوستر، و جلسات کمیته‌ها و سازمان‌های بین‌المللی بود.

به‌عنوان نماینده کارگروه رفاه روانی IFATCA و عضو AsMA، در جلسات و مباحث شرکت فعال داشتم و بر اهمیت توجه علمی به سلامت روان کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی (ATCO) تأکید کردم. در ادامه مهم‌ترین موضوعات مرتبط با سلامت روان که در نشست مطرح شد، خلاصه شده‌اند:

• برنامه‌های حمایت همتا (Peer Support Programmes, PSP) و مدیریت استرس حوادث بحرانی (CISM):

  بحث‌ها بر لزوم فراهم آوردن حمایت روانی برای کارکنان هوانوردی — از جمله خلبانان، مهمانداران، تکنسین‌ها و کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی — متمرکز بود. علاوه بر ارائه مداخلات پس از حوادث بحرانی، تاکید شد که ارزیابان پزشکی/روان‌شناختی، همتایان مداخله‌گر و محققان سانحه نیز باید پس از یاری‌رسانی به دیگران از حمایت روانی برخوردار شوند.

• ادغام کاهش مخاطرات روانی در سیستم‌های مدیریت ایمنی (SMS):

  روند جدیدی که در نشست مورد توجه قرار گرفت، وارد کردن ارزیابی و کاهش ریسک‌های روانی-اجتماعی در چارچوب SMS است. هدف ایجاد «سیستم یکپارچه رفاه» برای سلامت جسمی و روانی کارکنان هوانوردی با تاکید بر بهبود عملکرد و حفظ سلامت شغلی بود.

• ابزارهای پزشکی و روان‌شناختی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI):

  گفت‌وگوها پیرامون جنبه‌های اخلاقی و سوگیری‌های اجتماعی مرتبط با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری‌های بالینی بود. پرسش‌هایی مطرح شد: آیا تشخیص بالینی با کمک AI قابل اتکا است؟ نقش AI در تحلیل آماری پژوهش‌ها چیست؟ آیا می‌توان از AI در مدیریت شیفت‌کاری، خواب یا خستگی استفاده کرد؟ با توجه به رشد استفاده از AI در صنعت، تدوین خط‌مشی‌های کاربردی و چارچوب‌های امنیت سایبری ضروری دانسته شد.

• نشست سلامت هوانوردی ICAO:

  به ریاست دکتر Ansa Jordaan، بخش پزشکی هوانوردی ICAO، موضوعاتی مانند برنامه مدیریت سلامت هوانوردی بررسی شد. در برنامه کسب‌وکار ICAO (2026–2028) از جمله اقدامات کلیدی، حمایت و تقویت سلامت و ایمنی کارکنان هوانوردی با رویکردی چندبخشی و علمی ذکر شده است. این برنامه شامل انتشار اسناد مختلف از جمله سندی درباره ترویج سلامت و رفاه روانی است که برای انتشار تا پایان سال پیشنهاد شده است.

همچنین من به گروه کاری سلامت روان AsMA پیوستم که سال آینده به کمیته سلامت روان AsMA تبدیل خواهد شد. در AsMA، کمیته‌ها مسئول تولید پژوهش‌های تخصصی و راهنمایی‌های حرفه‌ای در حوزه پزشکی پرواز، هوافضا و محیط هستند. حضور نمایندگان کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی در این فضاها موجب شنیده‌شدن صدای حرفه ما در تحقیقات آتی و توجه به نیازهای خاص روانی و عملیاتی ATCOها خواهد شد؛ هدف نهایی ارتقای رفاه روانی جامعه کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی در سطح جهانی است.

نشستن در چنین میزهایی برای جامعه جهانی ATCOها حیاتی است. به طور تاریخی، پژوهش‌های ایرومدیکال و چارچوب‌های ایمنی غالباً بر خدمه پروازی تمرکز داشته‌اند؛ مشارکت فعال در فوروم‌ها و کمیته‌های بین‌المللی به IFATCA امکان می‌دهد تا استرسورهای روانی-عملیاتی ویژه کنترل‌کنندگان ترافیک هوایی را در سطوح علمی و تصمیم‌ساز برجسته سازد و فاصله میان پژوهش و واقعیت‌های عملیاتی را کاهش دهد.