پروژه ZENITIA رسماً آغاز شد: شتاب‌دهی به هوانوردی کم‌اثر اقلیمی
مادرید، اسپانیا — ۷ اکتبر ۲۰۲۶
پس از آغاز رسمی عملیات در سپتامبر، کنسرسیوم بین‌المللی پروژه ZENITIA (Zero-Emission Next‑Gen Innovation and Technology Integration for Aviation) امروز در نشست آغازین خود گردهم آمد تا فعالیت رسمی پروژه را اعلام کند. این پروژه ۳۰ماهه، تحت چهارچوب Horizon Europe و SESAR 3 Joint Undertaking، با هماهنگی Universidad Carlos III de Madrid (UC3M) اجرا می‌شود و هدف آن توسعه روش‌ها و ابزارهای مبتنی بر علم و داده برای فهم و برنامه‌ریزی نحوهٔ ورود هواپیماها و سوخت‌های نسل بعدی به نظام حمل‌ونقل هوایی اروپا است.
چرایی پروژه: رشد پروازها و نیاز به تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد
پیش‌بینی می‌شود شمار پروازها در اروپا تا سال ۲۰۵۰ بیش از ۵۰٪ نسبت به ۲۰۲۳ افزایش یابد. هم‌زمان، صنعت هوانوردی باید اثرات اقلیمی خود را کاهش دهد در حالیکه تقاضای رو به رشد را پاسخگو باشد. تحقق اهداف بین‌المللی اقلیمی مستلزم تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد در مورد فناوری‌های نوظهور، زنجیرهٔ تأمین سوخت، آمادگی زیرساختی و ابزارهای قانون‌گذاری است. ارزیابی‌های پیش‌اجرایی جامع برای کمّی‌سازی منافع زیست‌محیطی بالقوه و پیش‌بینی پیامدهای عملیاتیِ ناشی از ورود ناوگان‌های نسل بعدی — که ویژگی‌های عملکردی جدید، نیازهای زیرساختی متفاوت و سازوکارهای نظارتی تازه‌ای به همراه دارند — ضروری است.
شکاف‌های علمی و عملیاتی که ZENITIA قصد پوشش آنها را دارد
مرور فعلی ادبیات نشان می‌دهد دانش کافی برای تحلیل یکپارچهٔ این تغییرات وجود ندارد. کمبودهای حیاتی در شناخت دقیق عملکرد هواپیماهای تکاملی و انقلابی (E/R)، از جمله محدودیت‌های بُرد و بار، پروفیل‌های صعود/فرود و کروز متفاوت، رفتار گردابه‌ها، انتشار آلاینده‌ها و اثرات اقلیمی مرتبط با آنها، وجود دارد. همچنین نیاز است ارزیابی‌های سیستمی دربارهٔ نحوهٔ ادغام ناوگان‌های مختلط (conventional + zero‑emission) در سطح شبکهٔ حمل‌ونقل هوایی انجام شود؛ زیرا نبود این شواهد ممکن است مسیر سیاست‌گذاری را به خطا ببرد و تلاش‌های رسیدن به بی‌اثر بودن اقلیمی را تضعیف کند.
سه راهکار یکپارچه‌شده ZENITIA
-
مدل‌سازی با دقت‌بالای تأثیرات زیست‌محیطی:
اتصال طراحی هواپیما و مدل‌های دینامیک عملکرد به برآورد انتشار و علوم جو برای کمّی‌سازی تأثیرات CO₂ و غیر‑CO₂، شامل contrails، اثرات القاشده توسط NOₓ و بخار آب، و آثار کیفیت هوای محلی و منطقه‌ای. هرگاه دادهٔ مرجع مناسب موجود باشد، مدل‌ها در برابر ابزارهای صنعتی، مشاهدات و مجموعه‌داده‌های معتبر اعتبارسنجی خواهند شد.
-
شبیه‌سازی ناوگان مختلط از درگاه تا درگاه (gate-to-gate):
توسعهٔ ابزارهای شبیه‌سازی پیشرفته برای مدل‌سازی و بهینه‌سازی عملیات کامل پروازی که هواپیماهای مرسوم و صفرانتشاری را با هم دربرمی‌گیرد. این ابزارها کمک می‌کنند تا نحوهٔ کارکرد مشترک انواع هواپیماها از لحظهٔ ترک درگاه تا رسیدن به درگاه مقصد بررسی شود و نیازهای زیرساختی فرودگاهی، تغییرات عملیاتی و روش‌های ادغام بهتر هواپیماهای صفرانتشاری در ناوگان موجود را روشن سازند.
-
پلتفرم تعاملی پشتیبانی تصمیم برای نقشه‌های راه ۲۰۳۵–۲۰۵۰:
ایجاد داشبورد تعاملی که به ذی‌نفعان اجازه می‌دهد سناریوهای آتی (۲۰۳۵، ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰) را آزمایش کنند. این پلتفرم با گردآوری داده‌های تأثیرات زیست‌محیطی، عملیات پروازی و زیرساخت فرودگاهی، به سیاست‌گذاران، ایرلاین‌ها و نهادهای نظارتی امکان می‌دهد مسیرهای مختلف گذار هوانوردی را بررسی و نیازهای تطبیق مقررات، دستورالعمل‌های عملیاتی و برنامه‌های سرمایه‌گذاری زیرساختی را شکل دهند.
کنسرسیوم و نقش‌ها
کنسرسیوم ZENITIA شامل نه سازمان دانشگاهی، صنعتی و مرتبط با مدیریت ترافیک هوایی است. هماهنگ‌کنندهٔ پروژه Universidad Carlos III de Madrid (UC3M) است. دیگر اعضا عبارت‌اند از:
- Boeing Deutschland GmbH — آلمان
- Boeing Aerospace Spain — اسپانیا (ارائهٔ داده‌های عملکردی OEM برای تحقق اعتبارپذیری مدل‌های هواپیماهای مبتنی بر کرُسِن)
- Estuaire SAS — فرانسه
- Future Needs Management Consulting Ltd. — قبرس
- Imperial College London — بریتانیا
- International Federation of Air Traffic Controllers’ Associations (IFATCA) — کانادا
- Technische Universiteit Delft — هلند
- University of Cambridge — بریتانیا
خروجی‌ها و مخاطبان هدف
خروجی‌های ZENITIA برای کاهش عدم قطعیت برای تنظیم‌کنندگان، فرودگاه‌ها، ایرلاین‌ها، ذی‌نفعان ناوبری هوایی، سازندگان و تأمین‌کنندگان انرژی طراحی شده‌اند. این خروجی‌ها به ارائهٔ شواهد برای مفاهیم عملیاتی، برنامه‌ریزی زیرساختی، تطبیق‌های مقرراتی و ابزارهای بازارمحور در راستای گذار اقلیمی هوانوردی کمک می‌کنند.
نقل‌قولِ هماهنگ‌کننده
دکتر ابوالفضل سیمرغ، هماهنگ‌کنندهٔ پروژه در Universidad Carlos III de Madrid، می‌گوید: «ZENITIA به چالش مرکزی هوانوردی آینده می‌پردازد: چگونه اطمینان حاصل کنیم که هواپیماها و سوخت‌های نسل بعدی منافع اقلیمی قابل‌اندازه‌گیری به ارمغان می‌آورند، در حالی که ایمن، کارآمد و در مقیاس فرودگاهی و فضای هوایی قابل مدیریت باقی می‌مانند. با پیوند علوم زیست‌محیطی به عملیات از درگاه تا درگاه و تحلیل‌های سناریوییِ مبتنی بر هوش مصنوعی، هدف ما تبدیل ابهام کنونی به شواهدی است که ذی‌نفعان بتوانند از آن بهره‌مند شوند.»
اطلاعات تماس و منابع
وب‌سایت پروژه: www.zenitia.eu
هماهنگ‌کنندهٔ پروژه: Prof. Abolfazl Simorgh, Universidad Carlos III de Madrid — asimorgh@pa.uc3m.es
مسئول اطلاع‌رسانی و انتشار: Virginia Villaplana, Universidad Carlos III de Madrid — vvillapl@pa.uc3m.es
